Advertisements
 
 

Ο τρύγος του μόχθου και της γιορτής

«Θέρος-Τρύγος-Πόλεμος», μια φράση που περιλαμβάνει την μεγάλη προσπάθεια των ανθρώπων που ασχολούνται με το κρασί και θυμίζει συνθήκες μάχης αφού απαιτείται έντονη προσπάθεια και αυξημένη δραστηριότητα. Οι εργασίες πρέπει να γίνουν στην ώρα τους και χωρίς καθυστερήσεις, γιατί ο καιρός είναι απρόβλεπτος και μια πιθανή βροχή μπορεί να είναι καταστροφική για την παραγωγή.

Για τους οινολόγους, η περίοδος του τρύγου, πέρα από τη συλλογή των σταφυλιών και το «πάτημα» τους περιλαμβάνει και το χρονικό διάστημα έως την ολοκλήρωση της αλκοολικής ζύμωσης, και αποτελεί την πιο σημαντική στιγμή του χρόνου.

winebees_(πηγή: Νίκος Θεοδοσίου)

 To μάζεμα των σταφυλιών (Φωτογραφία: Νίκος Θεοδοσίου)

Η περίοδος του τρύγου διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Συνήθως τον Αύγουστο ξεκινά ο τρύγος για τα νοτιότερα μέρη της Ελλάδος  με βασικό μήνα τον Σεπτέμβριο, ο οποίος ονομάζεται και Τρυγητής. Η ημερομηνία του τρυγητού καθορίζεται από ποσό των σακχάρων στα σταφύλια, που στο παρελθόν γινόταν εμπειρικά και τώρα βάσει μετρήσεων.

Η γιορτή του τρύγου ξεκινά με την ευλογία των σταφυλιών από τον ιερέα στις 6 Αυγούστου. Εκείνη την ημέρα, οι αμπελοκαλλιεργητές γεμίζουν ένα καλάθι με σταφύλια και τα πηγαίνουν στην εκκλησία για να διαβαστεί η ευχή για την «επιτυχία» τους.

Μάλιστα την πρώτη μέρα του τρύγου, τόσο στο παρελθόν όσο και σήμερα, συνηθίζουν να κάνουν αγιασμό με ειδικό ευχολόγιο και να διαβάζεται η «Ευχή επί τρυγής αμπέλου» τόσο στα αμπέλια όσο και στα οινοποιεία.

Έπειτα, πήγαιναν στα αμπέλια με στολισμένα κάρα και με τραγούδια και ο ιδιοκτήτης του αμπελιού, προσέφερε σε όσους τρυγούσαν αλληλοβοήθεια στις αγροτικές εργασίες.

Ένα ενδεικτικό έθιμο ανάμεσα στα χιλιάδες που υπάρχουν είναι να αφήνουν ατρύγητο ένα κομμάτι στην άκρη του αμπελώνα ως ένδειξη ευχαριστίας και προσφοράς στις θεότητες της γης.

Συνηθίζεται στο μέσο του τρύγου ή προς το τέλος του, να μαζεύονται όλοι όσοι εργάζονται στα αμπέλια και να τρώνε μαζί σε ένα αυτοσχέδιο τραπέζι μέσα στο αμπέλι.

winebees_τρύγος στο παρελθόν

Συγκέντρωση των σταφυλιών σε κοφίνια και μεταφορά τους

 

Την εποχή του τρύγου στα χωριά υπήρχε έντονος αναβρασμός. Όλα τα μέλη της οικογένειας  και τα παιδιά μαζί, από πολύ νωρίς βρίσκονταν στο αμπέλι με όλα τα σύνεργα τους: κοφίνια, κόφες (μεγάλα καλάθια), μαχαίρια και κλαδευτήρια. Έκοβαν με τη σειρά τα σταφύλια από τα κλήματα, τα καθάριζαν από τις ξερές και σάπιες ρόγες και αφού γέμιζε το κάθε κοφίνι, το μετέφεραν και το άδειαζαν στις κόφες. Οι κόφες φορτώνονταν ανά δύο στα ζώα (γαϊδούρια, άλογα ή μουλάρια) και τα μετέφεραν στο ληνό (πατητήρι).

Winebees_πατητήρι (αρχείο ΚΟΜΙΑΝΟΥ Π. )

Παλιό πέτρινο πατητήρι (φωτ. αρχείο ΚΟΜΙΑΝΟΥ Π.)

 Αφού ολοκλήρωναν την ημερήσια συγκομιδή, άρχιζε το πανηγύρι του πατήματος των σταφυλιών μέσα στο ληνό, που είχε κλίση προς το πολέμι (αβαθές πηγάδι για τη συγκέντρωση του μούστου). Από το ληνό, μέσω μιας τρύπας ο μούστος κατευθυνόταν προς το πολέμι. Μετά το πάτημα τοποθετούσαν τα τσάμπουρα σε ένα χειροκίνητο πιεστήριο (στροφιλιά), για να πάρουν τα υπολείμματα του μούστου που περιείχαν τα τσάμπουρα. Τέλος από το πολέμι χρησιμοποιώντας τη μπότσα (δοχείο μέτρησης του όγκου που χωρούσε 2 οκάδες μούστο), μετρούσαν το μούστο, τον μετάγγιζαν σε ασκιά (δοχεία μεταφοράς από δέρμα ζώων), και τον αποθήκευαν σε βαρέλια στις αποθήκες των σπιτιών, σε χαμηλές θερμοκρασίες και με ελάχιστο φως.

Μια μεγάλη ποσότητα μούστου την χρησιμοποιούσαν για τα διαχρονικά «μουστοπαρασκευάσματα» όπως το πετιμέζι, που το χρησιμοποιούσαν κυρίως στις αμπελουργικές περιοχές ως γλυκαντική ουσία αντί για ζάχαρη και για την παραγωγή των γλυκών του τρύγου όπως μουσταλευριά/μουστόπιτα, σουτζούκια, ρετσέλια, μουστολαμπάδες κ.α.

Το πάτημα λοιπόν των σταφυλιών αποτελούσε μια γιορτή για όλους παρ’ όλη την κούραση των ημερών. Η αναμονή για το αποτέλεσμα των προσπαθειών τους κρατούσε μέχρι τη γιορτή του Αγίου Δημητρίου, που δοκίμαζαν τα κρασιά τους. Ο νοικοκύρης γέμιζε το ποτήρι και προτού το δοκιμάσει, έχυνε λίγο κρασί ώστε να ευχαριστήσει τις θεότητες για τα αγαθά που τους προσέφεραν. Μετά από τις ευχές για την ευημερία των αμπελιών, αρχίζει η γευσιγνωσία του κρασιού και το γλέντι για τη νέα σοδειά.

*To άρθρο αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του μπλογκ “Winebees”. Απαγορεύεται η αντιγραφή όπως και η ολική ή η μερική αναδημοσίευση χωρίς την αναγραφή της πηγής του.

Advertisements

~ από Εvangelia Sotiropoulou στο Αύγουστος 12, 2013.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: