Advertisements
 
 

Ιανουάριος ο Κλαδευτής

Ο Ιανουάριος πήρε το όνομά του προς τιμή του ρωμαϊκού θεού Janus (Ιανός), ο οποίος θεωρούταν προστάτης των πρώτων αρχών και αιτιών, ήταν ο θεός της αρχής και του τέλους, της μετάβασης από μία κατάσταση σε μια άλλη. Τον Ιανό οι Ρωμαίοι τον παρίσταναν διπρόσωπο. Στις πύλες της Ρώμης το άγαλμά του κοίταζε με το ένα πρόσωπο την έξοδο και με το άλλο την είσοδο της πόλης, κοιτάζοντας ταυτόχρονα προς τα πίσω και προς τα μπρος. Επομένως ο Ιανός αντίκριζε συγχρόνως το παρελθόν και το μέλλον.

ianos_winebees

Η καθιέρωση του Ιανουαρίου ως πρώτου μήνα του έτους έγινε το 450 π.Χ  από τους Ρωμαίους. Για τους αρχαίους Έλληνες η πρώτη του έτους ήταν η  21η Ιουνίου. Οι Βυζαντινοί ακολούθησαν τους Ρωμαίους στο ζήτημα του ημερολογίου και έτσι καθιέρωσαν τον Ιανουάριο ως πρώτο μήνα, πράγμα που  διατηρήθηκε και στο Ιουλιανό ημερολόγιο που εξακολουθεί να ισχύει μέχρι σήμερα.

Την ημέρα των Θεοφανείων, ημέρα ανανέωσης του κόσμου με την ανανέωση των υδάτων, ράντιζαν με το μεγάλο Αγιασμό και ένα κλαδί ελιάς ή βασιλικού τα αμπέλια για να τα προφυλάξουν από ασθένειες και για να καρποφορήσουν. Επίσης, άγιαζαν ακόμα και τα βαρέλια του κρασιού.

Οι λαϊκές προσηγορίες για το συγκεκριμένο μήνα είναι  πολλές. Ο Ιανουάριος είναι ο  Γεννολοητής/Γεννάρης όπως τον αποκαλούν παρετυμολογικά  οι κτηνοτρόφοι γιατί τότε γεννούν τα πρόβατα, Γατομήνας επειδή σ’ αυτόν ζευγαρώνουν οι γάτες, Μεσοχείμωνος, γιατί είναι ο μεσαίος από τους τρεις μήνες του χειμώνα. Ακόμα Κρυαρίτης (Μάνη) για το πολύ κρύο που φέρνει, αλλά και Γελαστός για τις Αλκυονίδες ημέρες του. Κλαδευτής, επειδή αρχίζουν τα κλαδέματα στα αμπέλια και Καλεντέρης (Πόντος – Καππαδοκία) γιατί τραγουδούν τα κάλαντα (Καλένδες) της αρχιχρονιάς. Τέλος  Τρανός, Πρωτάρης, Μεγάλος μήνας ή Μεγαλομηνάς, γιατί  οι νύχτες του είναι πολύ μεγάλες  και γιατί είναι ο πρώτος μήνας του έτους με 31 ημέρες αντίθετα με τον Φεβρουάριο, τον αποκαλούμενο και Κουτσοφλέβαρο.

«Γενάρη μήνα κλάδευε, φεγγάρι μην κοιτάζεις».
«Γενάρη μήνα κλάδευε, φεγγάρι μην ξετάζεις».
«Γενάρη πίνουν το κρασί, το Θεριστή το ξύδι»

«Κλάδεμα του Γενάρη κάθε μάτι και βλαστάρι»

Μερικοί αμπελουργοί κλαδεύουν μεν λίγο νωρίτερα ή και λίγο αργότερα από τον Ιανουάριο αλλά η γενίκευση των κλαδεμάτων στο αμπέλι γίνεται κατά πλειοψηφία αυτό το μήνα.

vineyards_winebees

Η διαδικασία του κλαδέματος βοηθά την καρποφορία του αμπελιού, συμβάλλει στην τελική μορφή του και εξασφαλίζει τη βέλτιστη απόδοσή του.

Βιβλιογραφία:

Λουκάτος Δημ. Σ., Συμπληρωματικά του Χειμώνα και της Άνοιξης, Εκδ. Φιλιππότη

Μέγας Γ.Α., Ελληνικές Γιορτές και έθιμα λαϊκής λατρείας, Εκδ. Οδυσσέας

Κυριακίδου-Νέστορος Αλκη, Οι 12 μήνες, Τα λαογραφικά, Εκδ. Μαλλιάρης-Παιδεία

Μολίνος Στρατής Αλ., Τα Λαογραφικά του Δωδεκάμηνου, Εκδ. Φιλιππότη

Λαμνάτος Βασίλης, Οι μήνες στην αγροτική και ποιμενική ζωή του λαού μας, Εκδ. Δωδώνη

Καιροφύλας Γ.Κ, Φιλιππότης Σ.Γ., Αθηναϊκό Ημερολόγιο, Εκδ. Φιλιππότη

Κούσουλας Κώστας, Το ημερολόγιο του Αμπελουργού, Εκδ. Γεωργική Τεχνολογία

ΟΙΑΚΑΣ, Λαογραφικά του μήνα Ιανουαρίου http://oiax.blogspot.gr/2008/01/blog-post_31.html

Advertisements

~ από Εvangelia Sotiropoulou στο Ιανουαρίου 6, 2014.

Ένα Σχόλιο to “Ιανουάριος ο Κλαδευτής”

  1. Reblogged στις winebees.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: